Ahmet Haşim

23 Haziran 2013 tarihinde tarafından eklendi.

Ahmet Haşim (1887- 4 Haziran 1933)

Bağdat‘ta doğdu. Babası mülkiye kaymakamlarından ve Bağdad’ın eski ve bilinen ailelerinden birine mensup Hikmet Bey‘dir. Babasının Arabistan vilâyetlerindeki memuriyetleri sebebiyle düzensiz bir ilkokul tahsili gördü. Dil olarak da aynı sebepten sadece Arapça öğrendi.
Annesinin ölümü üzerine 12 yaşında babasıyla birlikte İstanbul’a geldi. 1897’de Galatasaray Sultanîsine yatılı olarak verildi. 1907’de mezun olunca Reji (Tekel) İdaresine memur olarak girdi. Bir taraftan da Mekteb-i Hukuk’a devam etti. Birinci Dünya Harbi‘ndeki askerliği (1914 – 1918) sırasında Anadolu’nun çeşitli yerlerini görme fırsatı buldu. 1924’de Paris’e. 1932’de de hastalığı sebebiyle Frankfurt’a gitti. Çeşitli yerlerde memur olarak çalışan Hâşim, daha çok öğretmenlik yaptı. Sanâyi-i Nefise Mektebinde (Güzel Sanatlar Akademisi) mitoloji dersleri hocalığı ve Mülkiye Mektebindeki Fransızca öğretmenliği görevlerine ölünceye kadar devam etti.
Hâşim’in sanat ve edebiyata ilgisi Galatasaray Sultanîsinde başlar. Bilinen ilk manzumesi “Leyâl-i Aşkım” 1901’de “Mecmua-i Edebiyye”de yayınlandı. Bu dönemde Muallim Naci, Abdülhak Hâmid, Tevfik Fikret ve Cenab Şahabeddin‘in tesiri altında kaldı. Son sınıfta iken Fransız şiirini ve sembolistleri tanıdı. Bundan sonra kendi şahsiyetini gösterdi ve ilk şiirlerini kitaplarına almadı.

1905 – 1908 tarihleri arasında yazdığı ve Piyâle kitabına aldığı “Şi’r-i Kamer” serisindeki şiirleri hayal zenginliği, iç ahenkteki kuvvet ve büyük telkin kabiliyeti ile dikkat çekti ve beğenildi.
1909’da kurulan Fecr-i Âtî‘ye girdi. “Edebiyatı ideolojinin değil, estetiğin emrine vermek” prensibinden hareket eden Fecr-i Âtî grubunun yayın organı Servet-i Fünûn dergisinde şiirler yayınladı ve Servet-i Fünûn – Edebiyat-ı Cedide) oluluğuna yapılan hücumlara makaleleriyle katıldı. 1911’de yayınlanan Göl Saatleri adlı şiirleriyle haklı bir şöhret kazandı. Fecr-i Atî dağıldıktan sonra siyasî ve edebî akımların dışında kendisine has bir şiir ve nesir anlayışının tek temsilcisi olarak kaldı.

Şiir anlayışını önce Dergâh’ta “Şiirde Mânâ ve Vuzuh” makalesinde, sonra da Piyâle’nin önsözünde “Şiir Hakkında Bazı Mülâhazalar” adıyla açıkladı. Haşim’e göre; şiirin dili “nesir gibi anlaşılmak için değil, fakat duyulmak üzere vücut bulmuş, musiki ile söz arasında, sözden ziyade musikiye yakın”dır. Bu dil bir açıklama vasıtası değil bir telkin vasıtasıdır. Şiirde önemli olan “kelimenin mânâsı değil, cümledeki telaffuz kıymetidir” Şiirin anlam bakımından açık olması gerekmez. “En derin ve en müessir (tesirli) şiir herkesin istediği tarzda anlayacağı” şiirdir. Şiirin doğduğu yer şuuraltıdır. Konu ise sadece terennüm için bir vesiledir.

Bu şiir anlayışıyla sembolistlerin şiir anlayışı arasında yakınlık bulunmaktadır. Ancak sembolist şiirin esas unsuru olan sembol, Hâşim’in şiirlerinde yoktur. Dış âleme ait gözlemlerinin iç âlemde yarattığı izlenimleri aksettiren şiirleri onun empresyonist (izlenimci) şiir anlayışından etkilendiğini göstermekledir.
Çocukluk anıları, aşk ve tabiat hayallerine hakim olan temalardır. İçine kapanık ve hassas bir insan olan Hâşim’in şiirlerinde gerçek hayattan uzak, hayalî bir âleme sığınma isteği görülür. 1921’e kadar yazdığı şiirlerinin dili Servet-i Fünûn dilinden farksızdır. Bu tarihten sonra yazdıklarında konuşma  diline yaklaştığı görülmektedir. Çeşitli nazım şekillerini denedi; daha çok da serbest müstezatı tercih etti.Şiir dışında, nesir alanında fıkra, deneme, gezi notları ve hatıra türünde yazılan da vardır. Nesir dili şiirlerinden daha sadedir. Nesirlerinde açık, berrak, nükteli, bazan da alaycı ve iğneleyici bir üslûp kullandı.

Eserleri: Şiirleri; Göl Saatleri (1921) ve Piyâle (1926) adlarıyla yayınlamıştır. Nesirleri; Gurabâhâne-i Lâklakan (1928), Bize Göre (1928), Frankfurt Seya¬hatnamesi (19033) adlannı taşımaktadır.

Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Şu Sayfamız Çok Beğenildi
CELALETTİN HARZEMŞAH